Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου 2026

μάνα πήγα στα βαπόρια







  •   Τις ζωές μας όλο ζόρια στα βαπόρια,                
  • που μαζί δεν κάνουμε και δεν μπορούμε χώρια,
  • είπα να βγάλω ο "ξέμπαρκος διαρκείας"           
  • στη φόρα "μετά πάσης ειλικρινείας"                  
  • και να δείξω το γιατί είναι μεγάλοι οι μισθοί,    
  • κι ενίοτε μας χρυσοπληρώνουν να πάμε εκεί.     
  •    


Διέταξε το υπουργείο ναυτιλίας
λόγω σοβαρής κάποιας αιτίας
να πάμε τώρα στα γεράματα,
να ξαναμάθουμε εμείς γράμματα...

Σαν λέω γέροι μη φανταστείς
τίποτα απόμαχοι της ζωής,
σαράντα, κάπου κειδά,
η ηλιοθάλασσα νωρίς γερνά...

Οι χαραγμένες μας οι μούρες,
είν' απ' αυτή κι από σκοτούρες,
αν θα τη βγάλουμε τη μέρα,
τι κύμα θαχει; τι αέρα;
αν θα αντέξει η λαμαρίνα,
βούλιαξε κι άλλο μες το μήνα,
φοβίζει η νάφθα* μες στ' αμπάρι,            *εύφλεκτο πετρελαιοειδές
μιά σπίθα, και θα μας πάρει
παρέα όλους στον άλλο κόσμο,
διαβαίνουμε όντως χάλια δρόμο,
και καλύτερα μην πω για τ' άλλα,
τα στεναχωροαγύριστα τα μεγάλα...

Βουλή μας η τραπεζαρία
βοής συσκέψεις για διαμαρτυρία,
για αιτήματα δουλειάς, για απεργία
νάναι αθόρυβη; ήπια; ή με φασαρία;
μα χώρος και για χαρτοπαιξία, 
κρυφά κάνα μπαρμπουτι, πόκα και Σία
παρέα με  βρισιές και βωμολοχία,
παράδειγμα να λέει ένας παίξε ή κοιμήσου,
να τ' απαντάει ο άλλος μ.....α  κι άι γ..........

Με μύθους κι αλήθειες διηγήσεις,
που να τελειώσεις και που, ν' αρχίσεις,
σίγουρα κάποιες να είναι μύθος,
άλλες αλήθειες και άλλες ίσως.

Κείνο που είναι χαρακτηριστικό
στον κόσμο τον αλούτερο τον ναυτικό,
παρατσούκλια να βγάζουν και να μένουν,
ονόματα ξεχνάν, μα 'κείνα παραμένουν,
γελάμε στη Ακτή Μιαούλη στα καφενεία,
σαν ανταμώνουμε οι εργάτες απ' τα πλοία...

Θυμόσαστε,  πέταε ένας, τον Μασαχουσέτη;
ναι έλεγε ο άλλος, καταφεριάρης, μούρη σκέτη,
τον Σαρδέλα ;  τον Ντουλάπα ;  τον Ταπί ;
τον Παραμάσχαλα ; κι ακούγονταν άλλοι πολλοί.  

Περιεργοακαταλαβίστικη  η κοινωνία
των ναυτικών μέσα στα πλοία,
νόμοι άγραφοι, αλλιώτικοι κανόνες,
άσε το άλλο που δεν έχουνε χειμώνες,
μα μήτε ανοιξοφθηνόπωρα, καλοκαίρια,
παράδειγμα δυό μέρες με καλοριφέρια
ξεπαγιασμένοι κάπου ΗΠΑ χαμηλά,
και σ' άλλες δύο Μεξικό μες στα ζεστά,
ήτοι τούμπαλιν απ' τα ζεστά στα κρύα....

Τώρα.... ήρθε η ώρα για τ' αστεία,
όπως σας είπα πιο πάνω δηλαδή,
μας χώσανε τους γέρους σε σχολή,
σε μιά στη Τρούμπα* πήγανε γραμμή,                          
κι αργότερα σε μιά στου Ρέντη.*

Είχαμε δάσκαλό έναν Ζησίου Λαυρέντη,
μας έδειχνε τρόπους μην εκραγούμε-
σκοτωθούμε, στο γκαζάδικο που ζούμε,
κάτι πατεντοσουπερανακαλύψεις
πως τη φωτιά θα αιχμαλωτίσεις,
θα φυλακίσεις θα εγκλωβίσεις,
χρησιμοποιώντας τη δύναμή της,
δηλαδή το βρομερό καυσαέριό της,
το χώνεις μπόλικο μέσα στ' αμπάρια,
κι άκου κάτι περίεργα χαμπάρια,
το οξυγόνο χάνεται και δεν ανάβει
ποτέ φωτιά, έτσι οι ναύτες στο καράβι
αφού απ' τα πετρελαιοειδή ουδέν ανάβει,
κοιμούνται πια ήσυχοι το βράδυ.

Σε διάλειμμα του μαθήματος που λες,
μία ημέρα ένα ανθρωπάκι συμπαθές
καθώς μιλούσαμε με τον καπτα Γιώτη
μας λέει συγνώμη και μας διακόπτει,
είμαι ο Λάκης Σίτας, με θυμόσαστε ;
απ΄τη γενειάδα πουχω μην ξεγελιόσαστε...
μαζίμασταν στο ίδιο κι οι τρεις καράβι....

Του δώσαμε να καταλάβει
πως από τότε πέρασε πολύ καιρός
και δεν τον θυμόμαστε, πως άλλαξε κι αυτός,
πλησιάζει, κοιτάζει γύρω και λέει πολύ σιγά,
μήπως θυμάστε το παρατσούκλι μου κειδά,
είμαι ο Κώλ@ς, μου το κολλήσαν τα παιδιά.

Συγχρόνως του φωνάξαμε κι οι δυό,
πέστο ρε Κώλ@ε αυτό απ' την αρχή,
τί γίνεσαι ρε καλό χρυσό παιδί,
και σφιχταγκαλιαστήκαμε,
αφού στα γέλια πρώτα ξεραθήκαμε.




*Στη Τρούμπα : Δημόσια Σχολή Ραντάρ (Δ.Σ.Ρ.), δεν ήταν σε κάποιο πολυτελές κτίριο, αλλά «στριμωγμένη» μέσα στον παλμό του Πειραιά, Νοταρά 112 & Σκουζέ.

*Στου Ρέντη : ΚΕΣΕΝ (Κέντρο Επιμόρφωσης Στελεχών Εμπορικού Ναυτικού)
Διεύθυνση: Φλέμινγκ 43, Άγιος Ιωάννης Ρέντης (ΤΚ 182 33) εκεί που γίνονται οι μετεκπαιδεύσεις για τα πιστοποιητικά (όπως αυτό για το Inert Gas στα γκαζάδικα, για το πώς δηλαδή να «φυλακίσεις» τη φωτιά με καυσαέρια, ήταν το πιο hot θέμα τότε στους ναυτικούς κύκλους, η διαδικασία της αδρανοποίησης (Inerting), αυτή η μαγεία της φυσικής: αφαιρείς το οξυγόνο χρησιμοποιώντας τα απόβλητα της καύσης, και ξαφνικά το μπαρούτι (η νάφθα) γίνεται «αρνάκι».
Από τη μία η υψηλή τεχνολογία του Inert Gas και από την άλλη το μπαρμπούτι και η πόκα στην τραπεζαρία. Αυτό είναι το καράβι,  ένας συνδυασμός διαστημικής τεχνολογίας και πρωτόγονης ανθρώπινης ανάγκης για παρέα και εκτόνωση.


___________________

Από το βιβλίο "Σπασμένος κάβος". αυτοβιογραφικό έμμετρο έργο
του Παναγιώτη Β. Ματαράγκα / No 179 / e-mail: pmataragas@yahoo.com 
Επιμέλεια - προσαρμογή κειμένων Cathy Rapakoulia Mataraga
________________________________________



  σπασμένος κάβος