Όταν του Κρητικού "τη δίνει"... τότε, στον εικοστό αιώνα

Συνάδελφοι ναυτεργάτες στα μέσα του προηγούμενου αιώνα

Ρετάλια απ' τη δουλειά ολονυχτίς ως τα χαράματα,
      [άυπνοι και την προ-προηγούμενη την νύχτα, απο σκαμπανεβάσματα* και μπότζια*.

Πρωί πρωί ο Μπόσης* έσπαε τσιμέντα*, και στέλνει εμάς, δυό τρεις νομάτους
                               [να αρματώσουμε την μπίγα* καθώς πλησιάζαμε τη Σαβάνα Τζόρτζια

κι ενώ η πιλοτίνα εσφύραε κιόλας να μαϊνάρουμε την ανεμόσκαλα...

             [όλα δε τούτα περνώντας τη*σημαδούρα άφιξης που οι καπετάνιοι λενε "σι-μπόι*".

Τότε... κει δα έγινε και η συμπλοκή στο πάνω ντεκ*,
                       [κι ακούσαμε εκφράσεις όπως γαμ@@σαι.. πούσ@@...και σου γαμώ το σόι..

Τρέξαμε όπως όπως πάνω ακούγοντας του παραμάγερα την κραυγή "θα σκοτωθούνεεεε",
                  [και βλέπουμε το μπόση νάχει αρχίσει σε μπουνίδι και κλωτσίδι τον ναύτη Φίλια,
που από Θεσσαλονίκη τσαμπούκαλος  και δαύτος πρώτης,
                          [να του ορμάει οργίλος κραδαίνοντας μία αφημένη που βρήκε εκεί γκαβίλια*.

Τον Μανωλιό λόγω του ότι ήταν δουλευτεράς και ματσακόναε* για τρεις,
                    [τον έκανε ο πατριώτης του Κρητικός καπτάνιος στο πιτσιφύτιλο λοστρόμο.
Έκτοτε τα μένεα έπνεαν εναντίον του οι αναμένοντες από καιρό παλιοί, προαγωγή,
   [και τσόγλανο τον ανεβοκατέβαζαν που έφτυσε των καραβιών τον άγραφο τον νόμο.

Ποτέ δεν τόχανε δεχτεί... ποτέ..... αυτοί οι βετεράνοι του ναυτεργατικού κινήματος,
            [αυτά τα παιδιά της πλώρης.....της ΟΕΝό.....των Λίμπερτυ* οι θαλασσοδαρμένοι,
πως ένας νεαρός με δύο χρόνια υπηρεσία όλα κι όλα...... αυτούς....... ναι αυτούς.....
   [που φάγανε όλο τον πόλεμο και τις τορπίλες, να τους διατάζει και να τους τη βγαίνει.

Έτσι συνέχεια εμείς αντάρα, βρισιές, κάθε λογής τα μπινελίκια,
                                                              [καυγάδες και φαγωμάρα είχαμε πάνω στο καράβι. 

Φύγαμε απ' τη Σαβάνα κι αφού πηδήξαμε παλούκια σ' Ατλαντικό και Ινδικό
   [πιάσαμε πόρτο στην Αφρική, στην επικίνδυνη Μομπάσα και μ' όλο πούταν' βράδυ,
άλλοι, στις Τρούμπες του εξωτερικού, γραμμή, άλλοι κωλάδικα, άλλοι χαμαιτυπεία,
  [κι αφού μισομεθυσμένοι εβγάλαμε τα μάτια μας σ' ένα τεράστιο μπουρδέλο θλιβερό,
ξάφνου βλέπουμε έναν δικό μας, το Φίλια πάλι, πέντε να τον κρατάνε,
     [και τρείς προαγωγοί να τον βαράνε.. δηλαδή "γιουνάιτεντ* νταβάδες" σύνολο οκτώ,

Απ' ότι συνενοηθήκαμε με τα κορακιστικοαγγλικά μας,
   [και βέβαια με τα κορακιστκοαγγλικά τους, έβρισε κι έδειρε ο δικός μας μία πουτάνα,
γιατί η βιζιτού με τα σπασμένα Ελληνικά της όπως εφώναζε ο Φίλιας,
                                                 [του έβρισε και του βλαστήμησε την οικογένεια και τη μάνα..

 Σαν αστραπή πετάγεται ο Μανωλιός που μοναχός τα έπινε πιο κει
                               [όταν ακούγοντας τα "ιντερνάσιοναλ*" μπινελίκια  πήρε αυτός χαμπάρι.

Οκτώ σε ένα ορύεται ρε άνανδροι, ρε καθίκια?  

και πιάνοντας το απ' τη μανίκα* τραβάει όξω απ' το φουκάρι* το μαχαίρι 

                              [ορμόντας πάνω στο σωρό....της Κρήτης το ατρόμητο εκείνο παλληκάρι,
παρόλο πούχανε με το Φίλια τις προάλλες στο ξύλο πλακωθεί,
                   [τώρα δερνόταν ένας Έλληνας, κι ο Κρητικός πατριώτης ανάποδες είχε πάρει.

Περνάει δεν περνάει μισό λεπτό και... μέσα σ' ένα πανικό 

                                      [καταχεσμένοι βλέποντας τη λάμα οι νταβατζήδες γίνανε σκόνη....

Τον Φίλια, που στα μάτια του δεν πιστεύει ποιος τον γλύτωσε,
                   [και που τόπι τον είχαν στο ξύλο κάνει... ο Μανωλιός πάει και τον σηκώνει. 

Αυτό που έγινε είναι απίστευτο κατόπι σαν επιστρέψαμε στο καράβι
                                                       [και τα καθέκαστα μάθανε όλοι απ' το πλήρωμα οι άλλοι.

Δεν ξανακούστηκαν ποτέ τα "τσόγλανος, μπάσταρδος και μικρός",
               [κανείς δεν την ξανάπεσε στον Κρητικό, και η εκτίμηση γι αυτόν ήταν μεγάλη,
καθώς άπαντες την απαράμιλλη παλληκαριά του εθυμόνταν
             [κι όποτε στο ντεκ απάνω συναντιόνταν.... σου 'μοιαζε σαν όλοι να υποκλινόνταν
Ναι υποκλίνονται μούπε με τη σοφία του ένας της μηχανής γερολαδάς, είναι ο νόμος...

         [του ισχυρότερου, που στα βιβλία του Δικαίου δεν φαίνεται κι ουδέποτε φαινόνταν

και από αιώνες κρατάει όλους μας υποταγμένους όλους μας μαζεμένους,

      [κι αν δεις πως κάποιος τσαμπουκά πουλάει.... σίγουρα ο "άλλος" είν' ο πιο αδύνατος
που θα ακούει τα σχολιανά του γιατί αλί η καρδιά του δεν το βαστάει να μετρηθεί,
                        [με κάποιον που θεωρεί πιο δυνατό κι ακτύπητο….. έτσι στέκεται αμίλητος
όταν... ανάλογα τη περίπτωση, ο καταπιεστής του... ο τύρανός του... ή αν θες
                           [ο βασανιστής του... ο εξουσιαστής του, υπερτερεί σε ρώμη και δυνάμεις,
κάτι που κι εγώ αλλά και 'συ, αν το σκεφτείς (ποτέ μην πεις),
           [συχνά ή σπάνια, σίγουρα πάντως κάποιες φορές και συ το κάνεις, ή θα το κάνεις.

___________________________________________________________

Από το βιβλίο "Σπασμένος κάβος". βιωματικό έμμετρο έργο
του Οδυσσέα Ηβιλάγια Νο 138 / e-mail: pmataragas@yahoo.com

Επιμέλεια - προσαρμογή κειμένων Cathy Rapakoulia Mataraga

____________________________________________________

*ΟΕΝΟ  (Ομοσπονδία Ελληνικών Ναυτεργατικών Οργανώσεων) : Ιδρύθηκε το 1943, και μεις οι νεώτεροι ακούσαμε τους παλιούς συνάδελφους να λένε μεσ' τα καράβια ότι χάρις σε αυτούς τους ναυτεργάτες, κοιμόμαστε σε σεντόνια, τρώμε μεσημέρι βράδυ κρέας (ν' αντέχουμε στη σκληρή δουλειά) και δεν κουβαλάμε όταν μπαρκάρουμε ακόμη και την κουβέρτα μας, ακόμη και το πιάτο μας από το σπίτι.
Ο ναυτεργάτης, γεν. γραμματέας της ΟΕΝΟ, Αντώνης Αμπατιέλος, στο βιβλίο του γράφει ...........Το μετερίζι ήταν το ελληνικό καράβι, αυτοί οι φοβεροί σκυλοπνίχτες, με τις πιο άθλιες συνθήκες. Ηταν πραγματικός ηρωισμός τότε ν' αποδιώχνεις μια δουλειά έξω στη στεριά, ασφαλή από κάθε άποψη: Το βράδυ να κοιμάσαι ήσυχος κάτω από στέγη, να μη θαλασσοπνίγεσαι και πάνω από όλα να μην έχεις το άγχος από ένα πιθανό τορπιλισμό. Παρ' όλα αυτά, το κάλεσμά μας βρήκε απήχηση. "... Ετσι, πολλοί ναυτεργάτες μπαρκάρισαν, και έβαλαν τα θεμέλια του ναυτεργατικού κινήματος". 

       ΓΛΩΣΣΑΡΙ 

* Σκαμπανέβασμα, η ταλάντευση πλεούμενου πάνω στα κύματα, κατά τη διάρκεια θαλασσοταραχής* * Μπότζι, Κλυδωνισμός 

* Μπόσης, Λστρόμος

* Σπάσιμο τσιμέντων, Η οπή στην κορυφή του χώρου που αποθηκεύεται η καδένα της άγκυρας 

                                      καλύπτεται πρόχειρα με τσιμέντο μην μπούνε νερά στο ταξίδι και φτάνοντας
                                      στο λιμάνι πάει ο λοστρόμος και τα σπάει να είναι έτοιμη η άγκυρα. 

* Αρματώνουμε την μπίγα, προετοιμάζουμε τον γερανό 
* Πιλοτίνα, Πλεούμενο που μεταφέρει τον πλοηγό
* Μαϊνάρω, Κατεβάζω
* Σι-μπόι, Σημαδούρα προ του λιμένος
* Ντεκ, Κατάστρωμα
* Γκαβίλια, Αιχμηρό μέταλο για επανασυγκόλληση σχοινιών
* Ματσακόνι, Σφυρί αποσκωρίασης
* Λίμπερτυ, Τύπος πλοίου
* Γιουνάιτεντ, Ενωμένοι
* Ιντερνάσιοναλ, Διεθνής -ές
* Μανίκα, Η λαβή του Κρητικού μαχαιριού 
* Φουκάρια, Οι θήκες των "ασημωτών" μαχαιριών της Κρήτης

                                Αφιερώνεται στους συνάδελφους ναυτεργάτες εκείνου                                    

του καιρού που ονειρεύτηκαν την Ανατολή τού δεύτερου 

φεγγαριού, αγνοώντας όμως, αυτοί οι αγνοί ιδεολόγοι     

πως επτά χιλιάδες χρόνια πριν ο Δίας εκσφενδόνισε        

      την Εσπερία (έτσι ονομαζόταν τότε κατά την μυθολογία        

μας η δεύτερη σελήνη) και βούλιαξε την Ατλαντίδα.        

                                                                             (Ελληνική Μυθολογία)    

   σπασμένος κάβος  

Σ' ένα μπαρ της Τοκοπίλλα

    Όταν την πρωτοείδα
         φτυστή ήτανε ίδια
         με τη σταρ Εμμανουέλα,* 
         νωχελική στο πήγαινε-έλα
         σε πολυθρόνα μπαμπού

         με βλέμμα πάντα αλλού

         όπως ήταν και κείνη..      
         και έτσι έμεινε στη μνήμη.

         Την ερωτεύτηκα το θύμα.
         πλήγμα μεγάλο για το χρήμα
         πούχα μες το κομπόδεμά μου,
         απ' τη σκληρή δουλειά μου.

         Μπαργούμαν ήταν η Λίλα
         σε μπαρ στην Τοκοπίλα*,
         που δάγκωνε σα σκύλα
         καρδιές και πορτοφόλι.


Βγήκαμε στο πόρτο όλοι
για να ξεχαρμανιάσουμε,
και κάπως να ξεχάσουμε...
εκείνη τη μικρή Οδύσσεια
πούχαμε με το "Φρίσια"
στον μανιασμένο Ειρηνικό,
που ρούφηξε τον Θιακό,
έξω από τα ρέλια*                                    *κάγκελα                  
και αμποτσάριστα* βαρέλια                      
κλαδέψανε τον Τάσο Μαραβέλια

Πρώτη, του ντεκ η επιμέλεια,
θανατηφόρα αμέλεια
πράγματα αμποτσάριστα*                      *άδετα
           
Χανόμαστε... 
                    ''Τώρα μάλιστα''
μουρμούρισα μονολογώντας,
και ψυχραιμία μη κρατώντας,
έβλεπα πώς σαρωνόνταν,
από κύματα βουνά π' ερχόνταν,
τα πάντα πάνω στη κουβέρτα
και κάναμε ''νερά'' αβέρτα.

Θα την γλυτώσω κι από δω (!)
όμως, να μην πολυλογώ,
πάνω σε μιά δεξαμενή,
τώρα, για την επισκευή,
πελώριο στέκει το βαπόρι,
στην Τοκοπίλλα που με ζόρι,
ίσα που είχε αυτό χωρέσει....

Τ' ομολογώ, μου είχε αρέσει
από την πρώτη τη στιγμή,

η Λίλα, και τρελός γι αυτή
έγινα ο αγαθιάρης,
κοτζάμ εικοσιδυάρης.

Θ' ακολουθήσουν κι άλλες,

μικρές μα και μεγάλες.

Με ξεπαράδιασαν αλλά,
τι να τα κάνεις τα λεφτά
σκέφτομαι καμιά φορά,
με ΕΝΦΙΑ* και με ΕΙΣΦΟΡΑ*               *έκτακτοι φόροι λόγω πτώχευσης
θα μου τα τρώγαν τώρα δα,
οι δόκιμοι εθνοσωτήρες,
σκέτοι οδοστρωτήρες,

θερίζουν συνταξιούχων δώρα,
κι ακολουθεί με φόρα,
ο νόμος για κόψιμο του ΕΚΑΣ*.                   *επίδομα χαμηλοσυνταξιούχων

Και ευτυχώς....  δεν είμαι εγώ λεφτάς,
γιατί μια βρόμα βγήγε πως θ' ανοίγουν
σπίτια, θυρίδες, μήπως κρύβουν,
χρήματα οι ματσωμένοι...

            Σκέφτομαι...    έτσι που πηγαίνει,
            θα γίνουν πολλοί οι μπατιρημένοι
            που θάρθουν στο δικό μου κλαμπ...

            Καλά που τάτρωγα στις παμπ
            και στα χαμαιτυπεία,
            τότε που ήμουνα στα πλοία...   

* Αφιερωμένο στον καπτα Στράτο Μαμαλέτο,  (μεσαίος στη παραπάνω φωτό) και στη τελευταία μας συνάντηση στο Φάο, στον Ευφράτη, 20 χρόνια μετά του Ωνάση 

το "Ολύμπικ Ροκ"που είμασταν και οι τρεις  στη ράδα "practicos regalada"* του

Μπουένος Άυρες.       Καλό ταξίδι και σε σένα Καπετάνιε...

                                                υπογραφή

                                                                   Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΕΠΙΖΩΝ

                                                                                      

______________________________________________

Από το βιβλίο "Σπασμένος κάβος", βιωματικό έμμετρο έργο
του Παναγιώτη Β. Ματαράγκα No 133 / e-mail: pmataragas@yahoo.com /
Επιμέλεια - προσαρμογή κειμένων Cathy Rapakoulia Mataraga    

ΤΟΤΕ, ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ ΕΙΚΙΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ

* Τοκοπίλλα -Χιλή, Εδώ γίνονται οι πρώτοι τελωνειακοί έλεγχοι του φορτίου. Η Τοκοπίλλα της Χιλής είναι το πρώτο λιμάνι που πιάνουν τα πλοία που έρχονται από Αυστραλία-Νέα Ζηλανδία προς Αμερική, 6000 ναυτικά μίλια μακριά από το Port Pegassu.    Μετά, ανεβαίνοντας για Παναμά, το πλοίο έπιανε Περού. _______  πηγή: dimitristsokakis.blogspot /port-pegassu.ht

* Εμμανουέλα,  Ταινία που λογοκρίθηκε στη χώρα μας λίγο μετά το τέλος της Χούντας. Ένα φιλμ που σκανδάλισε το κοινό και άνοιξε τον δρόμο της αλλαγής των κινηματογραφικών, και όχι μόνο, ηθών..

"Ο πρόεδρος, ο εισαγγελέας και οι σύνεδροι του δικαστηρίου που δικάζει την υπόθεση της ερωτικής ταινίας "Εμμανουέλα", παρακολουθούν σε ιδιωτική προβολή το έργο προκειμένου να μορφώσουν ανέτως προσωπική άποψη επί του θέματος. Κατά τη διάρκεια της δίκης, καθηγητές Πανεπιστημίου καταθέτουν ότι η ταινία "ότι τρώσκει βαναύσεως την κοινώς παραδεδειγμένη παρ' ημίν ηθικήν" και "διεγείρει τον σεξουαλικό ίμερο". Τελικά η ταινία απαγορεύεται ως άσεμνη ενώ οι αιθουσάρχες αθωώνονται".

Η "Εμμανουέλα" δίχασε ακόμη και τις φεμινιστικές οργανώσεις καθώς υπήρξαν διαμαρτυρίες ότι η καυτή ηρωίδα παρουσιαζόταν ως αντικείμενο ανδρικών φαντασιώσεων, με την αντίθετη πλευρά να υποστηρίζει ότι συμβόλιζε τη γυναικεία δύναμη και απελευθέρωση. Όπως και να' χει η Κριστέλ έγινε με το "καλημέρα" ένα σύμβολο του σεξ και συνέχισε να παραδίδει μαθήματα ερωτισμού στη μεγάλη οθόνη,

Στα χρόνια που ακολούθησαν η "Εμμανουέλα" άνοιξε το δρόμο και για άλλες παρόμοιες παραγωγές, έθεσε εντός νόμου το κινηματογράφο της "κλειδαρότρυπας" και "έμαθε" το σεξ στους εφήβους κάνοντας πιο οικείο το γυμνό σώμα.

  σπασμένος κάβος  

Το Μάγκνουμ του θερμαστή...

...και η εκδίκηση των ποντικιών

        Σαν "πατημένες
                     [μεταλλικές σουπιέρες
       μοιάζουνε πρύμα-πλώρα
                                  [οι ποντικέρες,                                      
       στους κάβους πάνω...
                               ....που 'χουν δεθεί,
       μπας και ποντίκι απ' τον ντόκο
                             [μες το βαπόρι μπει....

       Με το "Βερόνικα Μαρού"
                         [του εφοπλιστή Ηλιάκη
       Ελληνοϊάπωνα
          [αυτοδημιούργητου, απ' το Θιάκι,
       γυρίζαμε πατημένοι
              [μέσω του σκατο- Σκαγεράκη....

               ''Για δες της Θούλης* αεράκι                            *Βόρεια Ευρώπη
                μάγκαμ'  πως δώνει κι άλλο δρόμο...!'',
       ακούω να λέει τον λοστρόμο,
       που 'χε σηκώσει την παρκέτα.*                                *μετρητής ταχύτητας
       
       Πάει προς γέφυρα,
                        [και φωνάζει "Νέτα",
       προς  όλο το τσούρμο,
                            [''άντε άει σχολάστε,
                και στο καρέ μετά κοπιάστε,
                βραδάκι όλοι στον τζόγο...
                Κάλεσα και τον  ''μπόγο'',
                τον λωποδύτη,
                                [σούρα καπετάνιο...''

       Πριν ξεμουτζουριαστούν
            [πάν' για φαΐ, μετά για  μπάνιο,
       τ' αντίθετο.......
                      [απ' ότι λέν πως πρέπει,
       καθώς ο χρόνος δεν το επιτρέπει
       οι ναυτολαδοθερμαστάδες
                                [να καθυστερήσουν,
       διότι γρήγορα ρολά
             [θα κατεβάσουν και θα κλείσουν
       οι μαγαιροκουζινοκαμαρώτοι,
       για να σχολάσουνε....  καθότι,
       δώδεκα ώρες
                  [είναι στο πόδι.
     

Τον καπετάνιο Καταπόδη
μαδήσανε κείνο το βράδυ
Την τσέπη του
             [είδαν ν' αδειάζει,
για πέμπτη συνεχή φορά..

Πήγαινε κι έφερνε λεφτά..
Έμεινε τάπας, ζήταε δάνειο...

''Άκουσε'' τούπε ''καπετάνιο'',
ο μπαρμπα Τίμος ο λοξός,
ο θερμαστής ο καραφλός :
              ''είσαι κακοπληρωτής γνωστός.
               Πως να σε εμπιστευτώ ?
               Ίσως, κάτι ενέχυρο
                                   [αν κρατώ...''.

Ο ''μπόγος'' με ύφος σκεπτικό
του λέει...  ''στάσου ένα λεπτό''...

Πάει και φέρνει ένα μπιστόλι,
με σφαίρες τρακόσες,
             [ενώ το ξέραμε όλοι,
που ο λαμογιάρης 
                           [το είχε βρει...


           Άλλη ιστορία και αυτή !!!

           Σαν είμασταν Μομπάσα*,
           του σιψάντη* του μπαγάσα,                      *Προμηθευτής
           του απέδειξε τη λαμογιά,
           (δεν ήτανε πρώτη φορά)
           πούφερε κρέατα βαμμένα 
           με τη μπογιά... κι άλλα ληγμένα.

''Τα κόλπα σου δεν περνάν σε μένα'',
τούπε, ''γιατί 'μαι λωποδύτης
παλιότερος από εσένα....''

Τα μάτια του κατεβασμένα
έχει ο σιψάντης και γλοιώδη
μορφή αυτός φοράει...
  [σαν από την εταιρεία ''πόδι''
σκέφτεται πως θα πάρει...

Τότε... ένα μάγκνουμ, το τομάρι
βγάζει απ' το κόρφο, με τη θήκη,                      *πιστόλι
και λέει, 
           ''κάπταιν σου ανήκει
και πάρε και τρακόσες σφαίρες
να κάνεις πόλεμο δυό μέρες,
αν σας την πέσουν παρακάτω
και κάνουν πειρατές ρεσάλτο''

          Το μάγκουμ αρπάει και τη θήκη
          ο ''μπόγος''... που ξέρει το καθίκι, 
          πως στο εξής....
                       [θα τρώμε κρέατα βαμμένα
          κι από τα στόρια*...                                            *εφόδια-τρόφιμα
                                    [διάφορα ληγμένα...!                

Οι πειρατές συστηματικά
μπουκάρανε στα φορτηγά
και στα περαστικά
                       [γκαζάδικα*                   *Πετρελαιοφόρα
και γενικού φορτίου,
     [κοινώς τζενεραλάδικα..*                   *Φορτηγά

(Σήμερα σύγχρονα πολεμικά
φέρνουν στο Κέρας*                                 *Κέρας Αφρικής 
                            [γυροβολιά,
μα τότε είμασταν
            [να μας κλαίνε οι ρέγγες,
σαν 'ρχότανε απ' Αφρική,
   [ο ληστρικός αυτός πουνέντες.
       

Έτσι με μάγκνουμ ανά χείρας,
βρέθηκε ο Τίμος,
                      [ο "ποκα-θήρας"
Νά σφαίρες...
             [Νά και ο σιγαστήρας...

Μια νύχτα ο βατσιμάνης.*                                 *νυχτοφύλακας

ο φουσκωτός
    [ωραιοπαθής ο Φάνης
κρατώντας το Μαγκιά το σκύλο,

         ''Τίμο'' του λέει όλοι μιλάνε
                      [για τη ''χαμομήλω''*                 *πιστόλι κουτσαβάκηδων
          σε τραπεζαρία και καπνιστήριο
          κι όπως σε ξέρουνε... μυστήριο,
          φοβούνται και ρωτάν' 
          τι θα την κάνεις...  αν 
          σε πιάσει η τελωνειακή αρχή
          για την παράνομη
                                  [οπλοκατοχή ?

          ''Άει στα τσακίδια φουσκωτέ''
           τ' απάντησε ''και άκου ρε
           να μη πουλάς σε μένα σώμα
           γιατί σε κάνω τώρα πτώμα''....
            και........
           την άκρη του σακακιού τραβάει
           το μάγκνουμ ο Φάνης να θωράει.

Ο Τίμος ήταν απ' τας Σέρρας,
παιδιών τεσσάρων ήταν πατέρας,
με αγριάδα του "Χαττέρας",*                              *το κάβο ντόρο της Αμερικής
να μοιάζει η μούρη του σαν τέρας.

Στις σχόλες άραζε κει πέρα
στη πρύμη.....
                για μοναχική βεγγέρα,
και τί έκανε ο παλαβός ?
(δίκαια λέγαν είν' λοξός)..

Έβγαζε την ποντικιέρα
και παραφύλαε όλη μέρα,
σαν θ' ανεβαίνει
               [από τον κάβο ο ποντικός,
να τον εφάει.. με τη μπιστόλα αυτός...

Τις άκου-ες στο που και που
τις μπιστολιές... και η μαϊμού,
που πήρα μεσοκάναλα
                      [στην Ισμαηλία,                          
επεταγόταν έντρομη
      [η φουκαριάρα μ' αγωνία,
μα και βλαστήμιες άκουες,
                   [απ' αλουέδες* με ηχώ,                *διαδρόμους
κι άλλοι που δεν επενέβαινε ,
    [κότα φωνάζανε τον Γραμματικό*


Κάποτε όμως, στου Μάγκνουμ
                                  [μία μπιστολιά
συνέβη κάτι απίστευτο,
         [μία πολύ περίεργη κακοτυχιά...

Ο νάιλον κάβος
                     [ήταν στη τσίτα,
ενώ απ' τη ρακή
                        [ο Τίμος πίτα,
και νάσου τεράστια ποντικάρα
να σκαρφαλώνει όλο λαχτάρα
να μπει στ' αμπάρι με τ' αλεύρι.

Του σκοπευτή μας όμως το χέρι
είν' ακυβέρνητο απ' το μεθύσι
κι η σφαίρα του θα αστοχήσει
χτυπώντας σα μικρή βολίδα
το κάβο που η πλημμυρίδα,
τον είχε κάνει απ' το τέντωμα σπαγκάκι
κι έμοιαζε, ρούχων απλώματος σκοινάκι...


Μοιραία γι αυτόν ήταν η σφαίρα...

Τον τσιτωμένο νάιλον κάβο,
               [τον κόβει πέρα ως πέρα,
και την βγαλμένη
               [από τον Τίμο ποντικιέρα,
ακουμπισμένη δίπλα στην μπίντα
                                    [εκσφενδονίζει,
σαν ναν σφεντόνα,
    [τα μούτρα του και κεφαλή τσακίζει,
και τον κλαδεύει... 
         [σαν φτερωτό δρεπάνι,
μπροστά στον κάπτα Γιάννη,
που πήγε φωνές
                   [για να του βάνει
να πάψει να πυροβολάει
γιατί τις βάρδιες
                [αυτός ξυπνάει.

Τσαντίλας ο γραμματικός,
                          [ο καπτα Γιάννης
τούλεγε...
             ''...στα μυαλά σου χάνεις",

και τούριχνε βροχή
                       [βλαστήμιες και μπινελίκια !!

Αδιαφορώντας ο Τίμος πυροβόλησε

        [και τότε....  'κδικήθηκαν τα ποντίκια,
έτσι λέγεται, πως κάμποσοι σιγοψυθιρίσαν,
κι οι περισσότεροι για το χαμό του,
               [διόλου μα διόλου δεν πενθήσαν.

          

_______________________________


Από το βιβλίο "Σπασμένος κάβος", βιωματικό έμμετρο έργο
του Οδυσσέα Ηβιλάγια No 130/ e-mail: pmataragas@yahoo.com /
Επιμέλεια - προσαρμογή κειμένων Cathy Rapakoulia Mataraga
_____________________________________________________

* Μάγκνουμ (Magnum 500) Πιστόλι κατασκευασμένο εξολοκλήρου από ποιοτικό μάγμα υλικών με κύριο στοιχείο το αλουμίνιο.  Είναι ένα πιστόλι μονής και διπλής ενεργείας όπως θέλει η τεχνολογία τα σύγχρονα περίστροφα παραγωγής σήμερα.

Η εντυπωσιακή του κάνη έχει μήκος 8.38"/21.3 cm και θυμίζει σε αυτόν που το κοιτάει από μπροστά κάποιο μακρύ κανόνι. Φυσικά η κάνη του παίζει μεγάλο ρόλο στην ευθυβολία και την δύναμη της σφαίρας η οποία έχει ενεργειακή δράση για πολλές εκατοντάδες μέτρα. 

Στο τελείωμα της κάνης υπάρχουν ανοίγματα για ποιο εύκολη και γρήγορη έξοδο των αερίων, και ποιο χαμηλή ανάκρουση (Χαμηλή που λέει ο λόγος δηλαδή). 

Η χειρολαβή είναι από σκληρό καουτσούκ και είναι πλήρως εργονομική παντρεύοντας επιτυχώς την παράδοση με την σύγχρονη τεχνολογία. Ακριβώς στα αριστερά και δίπλα από τον γνωστό κόκκορα, υπάρχει ο κλασσικός μικρός διακόπτης που υπάρχει στα περισσότερα περίστροφα, τον οποίο πιέζοντας τον μπροστά απελευθερώνουμε τον μύλο ο οποίος πέφτει στα αριστερά για να γεμίσουμε το πιστόλι. Κατά τα άλλα είναι πολύ απλό στην κατασκευή χωρίς άλλους πρόσθετους διακόπτες και ασφάλειες, πράγμα που δίνει στην Smith&Wesson την πρωτιά του ποιο δυνατού σύγχρονου περίστροφου χωρίς να αλλοιώσει την παράδοση.

*Παλίρροια (αγγλ. tide), και στην κοινή (φραγκολεβαντίνικη) ναυτική γλώσσα μαρέα, ονομάζεται το φυσικό φαινόμενο της περιοδικής ανόδου και καθόδου της στάθμης του νερού μίας μεγάλης λίμνης και κυρίως των θαλασσών. Η άνοδος της στάθμης ονομάζεται πλημμυρίδα (flood tide), ενώ η κάθοδος ονομάζεται άμπωτη (ebb ή low tide). Από κοινού, πλημμυρίδα και άμπωτη αποτελούν το φαινόμενο της παλίρροιας. Το φαινόμενο αυτό που επαναλαμβάνεται δύο φορές το 24ώρο (ακριβέστερα 24 ώρες 50' και 30") οφείλεται στη βαρυτική έλξη της Σελήνης αλλά και του Ήλιου πάνω στη Γη, καθώς και στην περιστροφή των ουρανίων σωμάτων αυτών.


  σπασμένος κάβος  

 

Ένας 'πειρατής' ήμουν ... κι εγώ

     
           Οι πειρατές της Πειραϊκής 

      Στο Μπόρνεο οι λιμενεργάτες
      λέν' θα μας σπάσουνε τις πλάτες
      μα και τα πόδια... 
                          [εξόδου αν βγούμε,
      γιατί χοντρά τους βλαστημούμε,
      που η μανίλλα* τούς ξεφεύγει,                            *κάβος
      και προς την θάλασσα οδεύει...

     
      Βιλάι* πετάγαμε ώρα... ξανά και ξανά               *λεπτό σκοινί
            [κι αφού τρομάξαν να το πιάσουν,
      οι μα@@@@ένοι, 
            [σα νάχανε παρμάρα, θα το χάσουν
      στη κυριολεξία μέσα
                            [απ' τα ίδια τους τα χέρια,
      γιατί 'τανε φως φανάρι ότι την Ιρλανδή
                         [χαζεύανε Ο' Μπράιεν Βαλέρια
      που με μπικίνι, στο πάνω ντεκ, 
                                         [έκανε ηλιοθεραπεία,   
      η "υπεργκόμενα" όπως την λέγανε,
                                [η μαρκόνισά μας, η οποία,
      για πολλαπλούς καυγάδες αρσενικών
                            [στο πλοίο, ήτανε συχνά αιτία,
      μέχρι και ψιλομπουνιές για την καρδιά της
                    [κάποτε παίχτηκαν στη τραπεζαρία.
      

      Με πλήρωμα κάπου έντεκα λατσόνες*,               *εθνικότητες
         όλοι ξένοι, δυό καλοκαίρια και χειμώνες,
         ήμουν μαζί.. κάποιο καιρό, στο πλοίο αυτό...
         που 'μείς γελώντας το λέγαμε πειρατικό,
         με ένα πλήρωμα αταίριαστο, 
                                           [εντελώς.... κουφό,*              *παράξενο, απίστευτο   
         
         Από νοτιο-κεντρικο-βορειο-Αμερικανούς,
         Δανούς, Κορεάτες, Κινέζους, Γερμανούς,
         μέχρι Μουσουλμάνους, Εβραίους,
                              [Σιντοϊστές και Χριστιανούς,
         ανάμεσά τους δε σαν κούκος....
                               [να και ένας Έλληνας..... εγώ,
         Με τέτοιο μπέρδεμα φυλών... θρησκειών...
                                    [με πιάνει σύγκρυο σωστό,
         μετά από τόσα χρόνια φίλοι μου
                                 [και μόνο που θα το σκεφτώ...    
         


           Δεν ντρέπομαι δε να σας πω,
           πως πειρατής κατέληξα και εγώ,
           ή έστω... έμοιαζα κάπως έτσι,  
           με το μαχαίρι μου στη μέση,
           και με κρυμμένο ένα στιλέτο,
           στη τσέπη μου, 
                                 [ενώ στο πέτο
           φόραγα σήμα της ειρήνης.

           Ο ''ορισμός της καταισχύνης''
           το παραδέχομαι,
                            [η υποκρισία μου αυτή
           κι αν παρακάτω πας θα δεις γιατί. 

    Πα' στο ρεμέτζο, όπως έλεγα λοιπόν,
           [σε μια σαπιόσκαλα στο Μπόρνεο !
    μ' αρπακτικό αιμοβόρο έμοιαζε
                        [ο σχιστομάτης σαν όρνεο,
    ο εργοδηγός τους,
                           [στην άκρη, στην προβλήτα,
    που μας απειλούσε στη ντόπια γλώσσα
                                [και στα Αγγλικά, στα ίσα,
    γιατί τους ρίχναμε και μείς
                 [πλήθος γκρίκγκλις τις βρισιές...

     Έρχονται κι άλλοι,
              [ν' αναβαθμίσουν λες τις απειλές,
     λεπίδες μας δείχνουν απειλητικά
                  [που ηλιογυαλίζουν  κοφτερές...
     
      Λεν.. πώς θα μας κόψουν τον λαιμό,
     στο πόρτο.... έξω.... αν βγούμε αυτό,
     και τσαμπουκά... 
                      [όλο και πιότερο πουλάνε,
     βρίζουν και βλαστημάνε,
                           [με μίσος αγριοκοιτάνε...

           ''Τα νταϊλίκια δε περνάνε
            σε μάς'', τους απαντάμε,
           ''θάρθουμε έξω να τα πούμε,
           το βράδυ θα λογαριαστούμε...''

           ''Κάτω, σκυλιά... θα σας πατούμε !'',
            ακούω τον Ραλφ τον θηριώδη,
            που λίγο το μυαλό του κόβει,
            λαχανιάζοντας κατατσαντισμένος,
            να λέει, χειρονομώντας 
                              [αναψοκοκκινισμένος.

Ο Ραλφ που τον φωνάζαμε
                                  [ο σημαδεμένος,
ήταν ένα πολύ μοβόρικο παιδί,
          [σίγουρα θάταν λίγο βαρεμένος,              
με σατανοτατουάζ
                     [σε χέρια, πόδια, σβέρκο,
και μ' έναν Αρμένη μπρατσαρά,
                               [τον Αζαριάι Σέρκο,
κάνανε ένα μοναδικό... 
   [το περίφημο τσαμπουκαλο-ντουέτο,
τρομοκρατώντας όλους γύρω...
                  [μπουνιές βαρώντας,
από το πούπι*                                                       *πρύμνη
           [έως πέρα, στης μπόμπας*                             *βαρούλκο άγκυρας
στου καραβιού την άκρη,
        [έτσι για τη πλάκα τους όποιον 'θέλαν,

στο πλοίο μας... το περίφημο "Lady Megan".                 *Λαίδη Μέγκαν


      Κάτω στην προβλήτα πάθαν πλάκα,
      που 'μοιαζε ο Ραλφ... ντουλάπα (!)
      κι ίσως τώρα να το ξανασκεφτούνε
      πριν έρθουνε με μας να αναμετρηθούνε,
      με αυτούς τους ''άγριους πειρατές''
      που πιστεύαμε ότι δείχναμε,
       [από τις πολλών ημερών απλυσιές,
      την αφροντισιά κι τις αξυρισιές...

     Ναι.. ''πειρατές''
                  [με κάποιο τρόπο,
     αφού αναγκαστικά 
              [σε εμπολέμων τόπο
     λόγω ναύλου 
       [πηγαίναμε στο κάθε τόσο,
     σαν άλλωστε όλα τα "ευκαιριακά",
     μυστικό δεν είναι, 
                   [τα γνώριμα ''πειρατικά'',
     που με το φτυάρι απ' το Πειραιά
     πλήρωμα, παίρνουν... τυχοδιώκτες,
     κι όσους στις "μεγάλες εταιρείες" 
              [βρίσκουν κλειστές τις πόρτες   
     γιατί 'ναι φακελωμένοι
          [λόγω ροπής σε διεκδικήσεις...
     κι αλλοίμονο αν έτσι αμαρτήσεις !                     
                    __________

        Νετάραμε* με τις μπογιές                         *τελειώσαμε τα βαψίματα
       κι άλλοι με τις αρματωσιές            
       στις μπίγες, κι άλλοι με παλάγκα.*              *οπλίσαμε τους γερανούς

       Σχολάσαμε και...  
                                    ''Μάγκα 
                                     ώρα να μετρηθούμε 
                                     μ' αυτούς που καρτερούνε...'' 
                                     μούπανε,  ''μην αργούμε''.                                    

   Βγήκαμε όλοι οπλισμένοι,
      με τα μαχαίρια μας ζωσμένοι,
      το μόνο όπλο μες τα πλοία,
      που οι αρχές, τα τελωνεία,
      να έχεις, σου το επιτρέπουν
      γιατί 'ναι εμφανές...
                               [το βλέπουν,
      χρειάζεται για τη δουλειά,
      για γάσες,* κόμπους
                   [σκοινιά κι άλλα πολλά..         *θηλιές  των κάβων                  

      Για τη 'δουλειά' ναι μεν.... αλλά,
      είναι και για την άμυνά μας,
      καθώς συνέχεια είν' σιμά μας,
      το κάθε καρυδιάς καρύδι,
      κι έχω μιλήσει, νομίζω
          [εκτενώς γι αυτό... ήδη.

                 Σιγά ρε σεις μην φοβηθούμε,
                 εμείς.... 
                          [που μέρα νύχτα ζούμε
                μαζί με πρώην λεγεωνάριους,
                φτωχοδιαβόλους,
                                        προλετάριους,
                με ερήμην καταδικασμένους...
                ... πρώην φυλακισμένους,
                με πρώην και νύν απατεώνες,
                με καταγωγίων,
                       [τους γνωστούς θαμώνες.

                Με μιά τέτοια κομπανία
                ζούσα κι εγώ στα ξένα πλοία
                για να γλυτώσω απ' τη πενία.

                Σκεφτόμουνα: "...Χρήμα θα μαζώξω,
                να φροντίσω όμως να σώσω,
                πρέπει 'δω μέσα και το τομάρι μου".

                      "Πρόσεχε βρε καμάρι μου'',
                       με έννοια μούλεγε η δόλια
                       η μάνα μ' στα Σεπόλια...

                 Που νάξερε που έμπαινα
                 και αν σώος από 'κει θα έβγαινα !

      Υπό σημαία ευκαιρίας,
      ο ριψοκίνδυνος παρίας,
      τα κονομάει χοντρά,
      μα...  θα τα φάει τα λεφτά,
      μόνο, αν ζωντανός τελικά
      βγει απ' τα κάτεργα αυτά...

      Έτσι, λέν'  τ' ανασφάλιστα,
      των πειρατών κατάλοιπα,
      όπου τα βρίσκεις κάλλιστα,
      από μεσίτες στο Πειραιά,     

      με ένα μάτι όπως παλιά,
      με μαύρη τάπα, και λοιπά....

              Στη Νοταρά κι άλλα στενά
              σου ψιθυράει στα κρυφά,
              (γιατί είν΄παράνομα αυτά)
               και στ' αμολάει στεγνά...

              ''Άμα γουστάρεις  τετραπλά
              από τα τρέχοντα μισθά
              και σε δολάρια τα λεφτά,
              έλα και δούλεψε σ' αυτά,
              θα πάνε όλα μια χαρά...
              ε, αν φας και κάποια.... 
                                     [μαχαιριά
              δεν χάλασε κι ο κόσμος...!''             
              των ισχυρών ισχύει ο νόμος,
              όπως και μες στις φυλακές,
              κρυφές φαλτσέτες κι απειλές...


         Έξω το βράδυ  βγήκαμε
         και ξεπουτανιαστήκαμε,

         ήπιαμε και μεθύσαμε,
         βρίσαμε και βριστήκαμε,
         την τύχη σιχτιρίσαμε,
         και φάλτσα τραγουδήσαμε.

Κάποτε αποφασίσαμε,
πίσω να πάμε πάλι
παραπατώντας, ένα χάλι..

Αργά 'χα συνειδητοποιήσει
πως μας την είχαν στήσει.

        Ξύλο πολύ μας ρίξαν...
        τις μούρες μας... τις πρήξαν
        χάμω μάς  επατήσαν,
        κι είχανε και βαρύ το χέρι...
 
        Πρώτος ετράβηξε μαχαίρι,
        και χάραξε ένα κωλομέρι
        σαν βρήκε κάποια ευκαιρία,
        ο Άρνι από τη Δανία...
        πούζησε στην Ωκεανία*,                 *Η Αυστραλία και τα γύρω νησιά
        κι ήταν γνωστός σαν λωποδύτης,
        μαχαιροβγάλτης κι αγιογδύτης...       

                Ο Άρνι, "το κομμένο αυτί"
                που λέγανε στη φυλακή...
                από παλιά είχε
                    [μια μαχαιριά ως το μάτι,
                και του αυτιού του 
                            [έλειπε ένα κομμάτι
                όταν τού τράβηξαν
                το σκουλαρίκι και τον αφήσαν,
                μισοαναίσθητο σε 'κείνο μπουρδέλο...
        
                ''Πρώτος είχε πει να την επάρω θέλω...''
                 και παρακάμπτει τη σειρά 
                 φωνάζοντας σ' όλους... ''ούτε μιλιά...''

                 Ήταν μόλις είχε δει τη 'μορφονιά
                 ολόγυμνη απ' τη γωνιά,
                 σαν άνοιξε η πόρτα.
                 πολλά...  ανάψαν φώτα
                 στο νου του θαμπωτικά, 
                 πούταν σβησμένα
                 από τη Καρθαγένα,
                 το τελευταίο του λιμάνι.                       
                Ξάφνου μπροστά του
                        [βλέπει το τσογλάνι
                άγριο και τσαμπουκά, 

                  το παλιοτόμαρο νταβά,

                που τούριξε  τη μαχαιριά.
  
                Ο Άρνι ήταν σα κουλός...
                Πώς να αντισταθεί αυτός,
                αφού του πόρτου ο φρουρός
                του πήρε με ζόρι το μαχαίρι
                όταν... κεφάτος...  μεσημέρι,
                στη πόλη  κίνησε ναρθεί
                για περιπέτεια...
                                .... να φτιαχτεί.
                 __________

        Αίφνης η ξένη κομπανία,
                 [ετράπη σε άτακτη φυγή,
        προς έκπληξη όλων...
                   [σαν το μαχαίρι είχε δει,
        και κάπως έτσι, κάπου εκεί...
        σχεδόν χωρίς απώλειες
             [θα λήξει αυτή η συμπλοκή.

         Μείναμε μόνοι μας στη συμπλοκή,
         αφού... λακίσαν οι πιο πολλοί,
         απ' αυτούς που μάς την είχαν στήσει
         κι αν την αλήθεια αντέχουμε 
                                  [μας είχανε τσακίσει.
      
Γύρω του μαζεύονται τώρα
                          [και τον συγχαίρουν,
τον ήρωα πια Άρνι,
              [οι ναύτες, που όλοι φέρουν
διάφορα μελανά σημάδια και πληγές
από μπουνιές, κλωτσιές και ροπαλιές.
         Δυό τρείς πάμε για ράμματα,
         κι έτσι τα χαράματα
         γυρίσαμε στο πλοίο,
         που ήδη το φορτίο
         ολόκληρο,  είχαν πάρει,
         τα αμπάρια είχαν σπατσάρει*               *είχανε κλείσει τ' αμπάρια
         τους κάβους είχαν βιράρει*                  *είχανε τραβήξει τα λυμένα σκοινιά
         και έτοιμο ήταν να σαλπάρει...

Φεύγαμε... σώοι, και να ξεχάσουμε
          [θέλαμε όλοι αυτή την ιστορία,
μα δεν θα τελείωνε εκεί,
         [γιατί νάρχονται είδαμε απαρτία
αυτοί, πούχαμε κατασκοτωθεί χθες βράδυ,
και καθώς ξεκόλλαγε
                    [απ' την προβλήτα το καράβι,
να χαιρετάν’ καθώς απ' την προβλήτα
                                   [ξεκόλλαγε το καράβι,
και να μας εύχονται με δυνατή φωνή,
   [σε μια εσπεράντο* της ψυχής, καλό ταξίδι !!!

Εκτίμησαν ιδιαιτέρως... ότι δεν κελαηδήσαμε,       [στους μπάτσους, που ανακρίσεις κάναν ήδη,
και τα μπουντρούμια της Άπω Ανατολής,
σου εύχομαι φίλε μου......

                      [ποτέ μην αξιωθείς να δεις....
          ΥΓ

Δεν έπαιξε κανένα ρόλο, για τη συμφιλίωση, το σλόγκαν     
                        [του 19ου αιώνα "Εργάτες όλου του κόσμου ενωθείτε",
ρόλο έπαιξε η μπέσα, η μπέσα και μόνο, των ναυτικών,
                      [η παραδοσιακή.....που ίσως από πολλούς να αγνοείται,
κι ας από κάποιους φλωρο-βουτυρομεγαλωμένους ρεπόρτερ, 
                                            [κακοποιό στοιχείο ο ναυτικός αποκαλείται. 

________________________________________________________

  
Από το βιβλίο "Σπασμένος κάβος". βιιωματικό έμμετρο έργο 
του Οδυσσέα Ηβιλάγια No 117 / e-mail: pmataragas@yahoo.com / 
Επιμέλεια - προσαρμογή κειμένων Cathy Rapakoulia Mataraga


Ευχαριστούμε για την συνεργασία :

Τους μαστρο-Αντώνη Μπεκιώτη Α΄ Μηχανικό,
θαλασσοδαρμένο κυριολεκτικά, με μακρά θητεία στα καράβια,
και τον μέσα σε όλα, φίλο λοστρόμο από την Κάλυμνο που

θαλασσοδαρθήκαμε για καλά, τη δεκαετία του 80 στον Ειρηνικό.....



  σπασμένος κάβος