Ένα Ποτήρι Αλμυρόνερο

ΤΟΤΕ, ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΤΟΥ ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΑΙΩΝΑ

Πριν να βρεθώ της θάλασσας
αιχμάλωτος για μιά ζωή στα πλοία,
δεν τάπαιρνα τα γράμματα σκολιό,
και δεν γουστάριζα τη Γεωγραφία,
με αποτέλεσμα να μη γνωρίζω,
κατά που πέφτει ακόμη κι η Λαμία.

Το μόνο μου ενδιαφέρον
φίλοι μου, ήτανε το σκασιαρχείο,
έτσι κουμπούρα στο μάθημα μικρός,
κούτσουρο βγήκα απ' το σχολείο.

Μεγάλωσα και με περίμενε
μιά δίκαιη θα έλεγες τιμωρία,
με βιά πόνο και δάκρυ
η ζωή, μου 'μαθε Γεωγραφία,
σέρνοντας μένα με λουρί
στις άκρες όλου του κόσμου,
με αμοιβή ένα σεντούκι
με όσα έζησα που 'ναι το βιός μου...

Μετανιωμένος και στ' αζήτητα,
στη σύνταξη, στην αποστρατεία,
λυπάμαι ειλικρινά σαν σκέπτομαι,
την απέχθεια μου για την Γεωγραφία
γιατί ζήσαμε χρόνια μαζί, καθώς
μετά, καψουρο-ερωτεύτηκα την Κυρία.

Λόγω του έρωτα μου, σχεδόν παντού
στη γη ίχνη θα βρεις απ' τις πατημασιές μου,
και τώρα αλίμονο πρέπει να τη ξεχάσω,
μα είναι δυνατά τ' αδύνατα ; για πες μου !!

Πέρασα Σκύλες και Χάρυβδες πολλές
που φήμη ανθρωποθυσιών αυτές ακολουθεί,
σε κάποιες στο τσάκα εγώ την έκανα,
σε κάμποσες το Χάρο είδα να μ' απειλεί.

Γίναν τα ψυχικά μου τραύματα
φαντάσματα, με βασανίζουν μια ζωή,
πολλές και οι γωνιές του κόσμου,
που επανειλημμένα η χολή μου είχε κοπεί !

Τις πόρτες* του Μαγγελάνου διάβηκα                                 *άκρη Ν. Αμερικής
και άλλοτε εκεί σιμά του, το Ακρωτήριο Χόρν*,                 *Cabo de Hornos
κι είδα αυτό που διάβαζα στη "Μάσκα"*                                    * Μεταφρασμένες περιπέτειες
τη Γη του Πυρός των φλεγομένων ουρανών.

Ευθύς μετά οργή του Ειρηνικού,
κύματα λόφοι, σωστός χαμός,
νονός νούλα ο Μαγγελάνος
ότι άλλο μα όχι ειρηνικός ωκεανός!

Γνωστό σε όλους το ακρωτήρι,
της Ελπίδος* όπως το είπαν, της καλής",                             *Cape of Good Hope
να οδηγούν στα άκρα ναυτεργάτες
οδύσσειες* γύρου της Αφρικής.                                             *40 μερόνυχτα Κουβέιτ- Δανία

Όσο για το Κέιπ Λιούιν*                                                          *Αυστραλία Cape Leawin
λες δόρατος προς Ανταρκτική αιχμή,
άνεμοι με φωνές πνιγμένων,
που οι έρμοι για πάντα μείναν εκεί.

Πράσινο Ακρωτήρι* και Ναντάκετ*                                     *Σενεγάλη    *Μασσαχουσέτη
στριμόκωλα, βάρδια, ξενύχτι, ύπνο ορθός.
πού να φουντάρεις πού να σταθείς;
πίσω το ρέμα μπρος ο γκρεμός,
άγρια θάλασσα, θύελλα, ομίχλη,
και γεύμα όρθιος, σπανίως καθιστός.

Ρίο Ορινόκο,* Βενεζουέλας,
πόρτα σκάρτα, πρόβλημα ποταμός...

Ξυστά μας, μία μαούνα*,                                                        *Φορτηγίδα
ψιλό μου σταβέντο απ΄την μπάντα,
γυρνάω μισοκατούρητος... Μπουμπούνα,
φωνάζω στο τιμονιέρη μου τον Στράγκα*,                          *παρατσούκλι
σού είπα πρόσεχε ένα λεπτό μ@@κα,
πούχεις το νού σου στο χαβαλέ,
στις γκομενοϊστορίες και στη πλάκα.

Μεταξύ μας, δεν έφταιγε καθόλου,
δεν σταματούσα διόλου να λέω αστεία,
χαζεύοντας μαύρα δέντρα απ' το τζάμι,
(σαπιομαυρισμένα) με κάποια απορία.

Από τα Κέιμαν* της Καραϊβικής,
ο τιμονιέρης, πάμπτωχος, πεινασμένος,
κυνηγημένος, άδικα δε καταζητούμενος,
κι είχε μπαρκάρει να γλυτώσει ο καημένος....

Συχνά στη βάρδια μας μου έλεγε τα βράδια
βάσανά ατέλειωτα, με τα σπασμένα ελληνικά του
ότι στο σπίτι δηλαδή πεινούσε η οικογένεια,
η γυναίκα του Ταμπίθα* και τέσσερα παιδιά του,                   *Tabitha

Ναι πεινούσαν, στων κρυμμένων θησαυρών το λάκκο,
που ρέει το χρήμα στις αποθήκες των νησιών σιωπηρά,
και που δικοί μας κοστουμάτοι, δεν πάνε με βαλίτσες
τ' αργύρια της πατρίδας, μα με το γάντι ηλεκτρονικά !

Μετά Κεϋλάνη... πιο ύστερα Βομβάη*....
Μομπάσα... και στη συνέχεια το Καράτσι*.....                          *Κένυα      *Πακιστάν
'Τι να λησμονήσω τι να θυμηθώ", (απ' το

τραγούδι που ο Χατζηνάσιος έχει γράψει

"ήταν μιά φορά κι έναν καιρό.")

Τραβάω στης κόλασης τη ζέστη,
θερμομετρο-πενηντάρια, στον Περσικό,
μα θα διακόψω λίγο για τον "δάσκαλο"
προκειμένου δυο λόγια εδώ να πω :

Φώτα του Melburne, Βαρετά,
κυλάει ο Γιάρα-Γιάρα
ανάμεσα σε φορτηγά
πελώρια και βουβά...

Τον Καββαδία τον μαρκόνη,
τον ασυρματιστή ποιητή
τον πρώτο ναυτεργάτη,
τα βάσανά μας που 'χε πει,
για ρότες Βλαδιβοστόκ-Χαβάη
ή για ποτάμια όπως ο "Γιάρα-Γιάρα"...
που έφηβος σαν πρωτομπαρκάρησα
στα χέρια σαν έπιασα καμιά δεκάρα,
(δεκαετία '50) στη πρώτη μου δουλειά,
του "Μαραμπού" αγόρασα την αντάρα,
με Vaccination* και πάσα* μου παλιά               *κάρτα εμβολιασμών       *άδειες εξόδου
ως τώρα κράτησα κι ας με πονάνε,
μ' αφήνω τον ασυρματιστή μας
κοινά τα βάσανα.... άστα να πάνε.....

Προορισμό έχουμε τώρα
τα βόρεια του Καναδά,
συνέχεια ναύτες στη τσίτα,
βίρα και λάσκα τα σχοινιά,
πραγματικά με δαύτα
τραβάγαμε μαρτύρια
πότε με άμπωτη και
πότε με παλίρροια,
γιατί αν τύχει ξεχαστείς,
αράξεις και δεν επιληφθείς,
θα 'ρθει ο σκουντούφλης
του πλοίου ο εφοπλιστής
και ευθαρσώς θα πει
πώς δεν θα πληρωθείς,
και για τη ζημιά βεβαίως
εσύ θα χρεωθείς,
καθώς τις στραβές, συνέχεια,
αυτός πληρώνει,
και δικαιολογημένα
έξαλλος θα σου τα χώνει.

Στη κόστα* πλέω της Νόβα Σκότσια*,         *Ακτή           *Nova Scotia
πάω στο όμορφο Σεν Τζων*,                          *Saint John, New Brunswick Canada
στο Χάλιφαξ* που 'χα τα κότσια                   *Halifax, Nova Scotia
γι αυτό και είμαι επιζών,
ξάγρυπνος, όρθιος και παρών
συνέχεια δε ανήσυχος,
με "γάτας μάτια" περιπολών
όταν μας φέραν κάτι άσχετους
νυχτερινή να κάνουν βάρδια
και πιάσαν επανειλημμένως
ύπνο να κόβουν στα σκοτάδια,
έτσι στους πορτοαντιπροσωπομπόσιδες
είπα οργισμένος τηλεφωνικά
σαράντα άνθρωποι κινδυνεύουν,

τ' ακούτε... αρακτά μ.......πανιά ?
και με ξεμπάρκαραν βιαίως βεβαίως
αυθημερόν από τα όκια,
έτσ' είναι όταν τσαμπουκαλεύεσαι
αντί εξάρες, σου έρχονται τα ντόρτια.

Για Αμαζόνιο σήμα, πάμε Μανάος*
με τις εξωτικές τις καλλονές,
εντάξει και οι ψαράδες λένε μούσια,
μα όχι και τέτοιες υπερβολές.

Για να 'μαι ειλικρινής από μεριά μου
κανείς δεν είδε έστω και μία" καλλονή,
το πλοίο ευτυχώς σβέλτα σαλπάρει
καθώς κάθε τεραμισίν ειχε παρθεί.  

Πόρτο Ορντάζ* και Πόρτο Χέρο,                                  *Venezuela
Νικαράουα, Εκουαδόρ και Παναμάς
μούπε ο Μανζάνα* "φίλε σε συγχαίρω                        *παρατσούκλι "manzana", μήλο
ουν γκράντ περσόνα* είσαι για μας",
ήταν ο μισερός*.... μα, πάντοτε
καλός χαρούμενος Ονδουρι-ά-νος,
που 'ταν μαζί μου σε δυό βαπόρια
σαν τιμονιέρης μόνιμος βαρδιάνος*.

Ο μπόμαν κι εγώ, οι μόνοι Έλληνες
σε πειρατικό, είμασταν σαν δυό αδέλφια.
Γκαλβεστον .............Κόρπους Κρίστι,
[Νόρφολκ....Σιάτλ και Φιλαδέλφεια.

Μια κοπελιά θυμήθηκα,
τρυφεροεικόνα απ' τα παλιά,
όχι βρε τίποτα σοβαρό,
στης ξενιτειάς τη παγωνιά,
όλο και όλο μια αγκαλιά
μέσα στο Γκρέιντχαντ*                                                   *Greyhound
τ' άσπροσκυλο λεωφορείο,
το χιονο-λαστιχο-αλυσσοδεμένο,
όνειρο χειμερινής νυκτός στο κρύο".

Τουρίστρια ήταν που 'ρχότανε
"Μεγάλο Μήλο" απ' τη Νεμπράσκα*                          *Nebraska state
την έφαγα κατακούτελα... τί να σου λέω,
μάτια ο ουρανός, με όλα τ' άστρα !

Μετά η πνίχτρα...το ακρωτήρι
το ναυτοπροφερόμενο Χατέρας,*                                 *Cape Hatteras, Virginia
πραγματικά σαν κάποιο προϊστορικό
που τα καράβια καταπίνει τέρας,
αχόρταγο, παμφάγο, ξορκισμένο,
δολοφονικό και σίγουρα καταραμένο
λες για ναυάγια ήτανε,
μικρότερα ή μεγάλα, διψασμένο.

Σκαρφαλώνω στη λίμνη Ήρι*                                        *Erie, Ohio
που πας παίρνοντας τα βουνά,
στις πέντε γλυκονεροθάλασσες,
σαν το Αιγαίο μεγάλες,
που απ 'την αλμυροθάλασσα
βρίσκονται καμπόσο πιο ψηλά.
Το μεγαλύτερο σύστημα
γλυκού νερού στη Γη,
μα εμείς σε Μίτσιγκαν, Χιούρον,
και Ανωτέρα δεν μπήκαμε διόλου εκεί,
μόνο διαδοχικά στις Όντάριο, Ήρι,
ολάκερη νύχτα έφαε και μέρα κάπου μισή
το δεξαμενο-αναρριχόμενο καράβι
να φτάσει Ντιτρόιτ μ' όλο σταμπάγια
απ’ το καληνύχτα όρθιοι στο καλημέρα.
και δώστου βάι-βέρσα ασταμάτητα βιλάγια*

Στον Ινδικό μουσώνες,
μπαξίσια στην Ινδονησία,*                                            *Borneo
η μοίρα μου τόχει... να με πααίνει
στο κάθε τόσο στην Ασία.
που φίλους έκανα σαν τον Καλιβούκι
τον Σάραχ και τον Σιμόν.
Στενάχωρο, με θύμησες κακές
το καραβίσιο παρελθόν !

Ακόμα σκυλοβρωμάει στη μύτη μου
το παλιοτσίμπουκο του Αιγύπτιου
του καπετάνιου, που τη μύτη τρύπαε..
και κοιμισμένου μα και ξύπνιου,
σαν νάκαιγε καπνό από σκ@@ά,
μιλάμε φίλε μου για μπόχα,
μιά ανυπόφορη μυρωδιά,
όμως δεν τόλμαε κανένας να μιλήσει
και ας χωνότανε στις μύτες μας βαθιά.
ενοχλητικός καπτάνιος.... και
εξουσιοεκμεταλευτοαρπάχτρας.

Σαν ξεμπαρκάραμε να φανταστείς
όλο το πλήρωμα εκ Τζακάρτας,
ο απίθανος τύπος καταδέχτηκε
ξεδιάντροπα ν' απαιτήσει,
να πάει ο καθένας μας σπίτι του
ένα μπουκάλι ουίσκυ.

Το πέταξα σ' ένα χαντάκι,
κάποιον σαν είδα νάρχεται τελώνη,
όταν βρισκόμασταν στο τρανζίτ
κι ο τύπος άρχισε να ζυγώνει !

Μιά κι είπα για τελωνείο, θυμήθηκα,
τον αλλεργικό στο σώβρακο Κρητικό

που σκέτο φόραε το παντελόνι,

και τον φωνάζαμε "Μάκη μαστροζαβό"
και που τη βρήκε δαύτος
στα ναυπηγεία Σκαραμαγκά από τελώνη,
όταν μια τηλεόραση, ο μ@@@@ς,
απερίσκεπτα στο πορτ μπαγκάζ του χώνει.

Πάμε και 'κει που λέει το παλιό
κείνο τραγούδι για το Τούνεζι,*                           *Τυνησία
για κακοκαιριά στη Μπαρμπαριά,*                    *Αλ Τζαχάιρ, Αλγερία
μετά από το Πρίντεζι,*                                           *Ιταλία
κεί πούφαγα τη κατραπακιά
όταν μας λήστεψαν στης πόλης τα στενά,
μετά την μπου@@@λότσαρκα,
πούμασταν ντίρλα κάποια βραδιά.

Γραμμή για Μάγχη....
θαρρείς 'δηγούσαμε σε "λεωφόρο",                     *στενό της Μάγχης

υπάρχουν λωρίδες κυκλοφορίας
στη θάλασσα, έτσι χρησιμοποιώ τον όρο..

Κει 'ναι που φώναξα φρεσκοβαρδιάνος
τρέχα επάνω γέφυρα καπτα Φώτη,
γιατί έπηξα, τα πλοία σμήνη ακρίδες"
χέσ@@κα και πάλι η χολή μου εκόπη...

Σιγκαπούρη.... άλλο το πήξιμο εδώ,
ψαραδιοκυκλοφοριακό, φωτάκια χίλια,
αμέτρητες οι ψαρόβαρκες,
σαν βυθού τα προσωβράγχια, σαν τα κοχύλια.

Βγήκαμε με ζικζακ, ημιταχώς και σλόου
μεσάνυχτα στον αχανή Ειρηνικό
και στη γραμμή των οριζόντων
τον Λαγκουάς* αναζητώ,                                                *φάρος στη Σουμάτρα
τον χρησιμότερο στο κόσμο για μένα φάρο
που θεωρώ επίσης και τον πιο λαμπρό.

Σαν νάχει τούτος κάτι μαγικό,
γιατί υπολόγιζα να τον δω όταν πλησιάσω
κι από διακόσα μίλια απόσταση σχεδόν
τον είδα και νόμιζα τα λογικά μου πώς θα χάσω,
πραγματικά δεν πίστευα στα μάτια μου...
πυγολαμπίδες μοιάζουνε άλλα φανάρια,*                  *φάροι ναυτικά
και κοντεύεις να τα καβαλήσεις,
για να φωτίσουν της ρότας τα αχνάρια...

Πισσοσκόταδο..... μαύρο σκοτάδι σα κατράμι,
μ' ορμή χτυπούσανε βουνά τα κύματα,
με λύσσα και πλέαμε αργά χωρίς καν στίγμα,
θαρρείς πληρώναμε του κόσμου τα αμαρτήματα,
σαν φάνηκε η "ανταύγεια του" στα τόσα μίλια
μα μη νομίσεις πως αυτό έγινε έτσι στη τύχη,
συνωμοτήσανε τα σύννεφα
και το φεγγάρι με τη φύση,
μαζί φροντίσαν να συνεργαστούν,
ώστε του ουρανού το θόλο,
κρυβόμενο το φεγγάρι τα νέφη ψηλά,
να σκοτεινιάσουν και να  σκεπάσουν όλο.

Ούτε είκοσι ούτε τριάντα, διακόσια μίλια*,              *ναυτικό μίλι 1852 μέτρα
σχεδόν όσο Αθήνα-Θεσσαλονίκη...
ο πλοίαρχος, κι αυτός τα χάνει,
που επειγόντως στη γέφυρα εκλήθη,
η πορεία, έξαλλος φώναζε, αλλού μας βγάνει"...

Και όμως ήταν οι αναλαμπές 
από του Λανγκουάς το φοβερό φανάρι !
στα νέφη φώτιζε αναβοσβήνοντας,
και λόγω του σκότους, το μάτι το 'χε πάρει.

Τάιμ τσάρτερ, Μπότανυ Μπέι* Αυστραλία                    *Botany Bay
και ξανά στα Ορμούζ*του Περσικού,                            *στενά Ορμούζ, είσοδος Περσικού
στις Σουραμπάγια* Τιμόρ* Πολυνησία*,                      *Surabaya, Java Indonesia
[και....του κακού μου του καιρού...! ! !

 

_______________________________________________

Από το βιβλίο "Σπασμένος κάβος". Βιωματικό έμμετρο έργο
του Παναγιώτη Β. Ματαράγκα / No 7 / e-mail: pmataragas@yahoo.com /
Επιμέλεια - προσαρμογή κειμένων Cathy Rapakoulia Mataraga

___________________________________________________

  σπασμένος κάβος